VOCHTRETENTIE

LA RETENTION D’EAU

Vochtretentie in het menselijke lichaam betekent dat er vocht aanwezig is dat stagneert in bepaalde weefsels of organen in plaats van op natuurlijke wijze uit het lichaam te worden verwijderd.

De oorzaak kan aan verschillende factoren worden toegeschreven zoals stofwisselingsstoornissen, een vitamine- of eiwittekort, gebruik van geneesmiddelen of hormonen, aandoeningen van bepaalde organen en systemen, disfuncties van de aders en van het lymfvatenstelsel, ongezonde gewoontes (alcoholgebruik, roken, enz.). Die stoornissen tasten de plaatselijke en algemene bloedcirculatie aan.

Oedeem (zwelling), veroorzaakt door de stagnatie van vocht tussen de cellen aan de binnenkant van de weke delen bevindt zich hoofdzakelijk in afhangende lichaamsdelen (bijv. enkels, voeten) en in het geval van cellulitis op de billen en de dijen.

Vrouwen hebben meer last van vochtretentie dan mannen door de aanwezigheid van oestrogenen. Dat zijn de vrouwelijke geslachtshormonen. Die hormonen stimuleren de natuurlijke stagnatie van vetcellen, vooral op bepaalde lichaamsdelen bij vrouwen (heupen, billen, dijen). Ze beïnvloeden de plaatselijke microcirculatie via het delicate uitwisselingsmechanisme van vloeistoffen waardoor vocht in de weefsels wordt opgehouden. Vochtretentie drukt de naburige bloedvaten samen. Daardoor nemen de bloedstroom en bijgevolg de zuurstoftoevoer af (hypoxie), waardoor de plaatselijke schade nog toeneemt.

Vochtretentie kan ook in verband worden gebracht met bepaalde periodes in het leven van een vrouw, bijvoorbeeld de premenstruele periode, tijdens de inname van orale anticonceptie of andere hormonen (als behandeling of als subsitutie), tijdens de zwangerschap, de menopauze en altijd wegens wisselende schommelingen van de vrouwelijke geslachtshormonen.

Vochtretentie kan ook worden veroorzaakt door diëten. Een ‘correct’ dieet moet natuurlijk worden aangevuld met een lagere natriuminname, met gewoon tafelzout. Door bijvoorbeeld rauwe voedingsmiddelen te eten wordt minder zout gebruikt in de keuken. Het is ook aanbevolen om minder voedingsmiddelen met bewaarmiddelen, conserven, worst, gerijpte kaas, enz. te eten, omdat ze veel zout bevatten. Cafeïne, chocolade, suiker, geraffineerde bloem en koolhydraten in het algemeen stimuleren vochtretentie in de weefsels.

Tot slot speelt lichaamsactiviteit een grote rol, omdat lichaamsbeweging de bloedcirculatie in het hele lichaam verbetert en het bloed sneller naar het hart doet stromen, waardoor de neiging tot oedeem afneemt.

Bij cellulitis is er ook sprake van vochtretentie. Die neemt toe als de aandoening erger wordt. Al van in het begin is de microcirculatie in de onderhuid (vetweefsel) aangetast. Er komt vocht vrij via de fijne vaatwanden en daarop wordt vocht opgestapeld in de vetweefsels.

Vervolgens worden de vaatwanden en de collageenvezels dikker en harder (sclerose). Vervolgens wordt de lederhuid aangetast, waar de fibroblasten, typische cellen van dat weefsel, meer hyaluronzuur gaan produceren, een stof die water kan aantrekken en bijgevolg het oedeem (de zwelling) van het weefsel doen toenemen.

Bibliografie

  • Rossi R., Vergnanini A.B. ‘Cellulite: une étude’
    J Eur Acad Dermatol 2000;14:251-262
  • Lupi O. et al. ‘Evaluation des effets de la caféine sur la microcirculation et l’œdème sur les cuisses et les fesses, en utilisant l’imagerie spectrale à polarisation orthogonale et paramètres clinique’ J Dermatologie Cosm. 2007;6:102 – 107
  • Wollina U, Goldman et al. ‘Dermatologie esthétique et cosmétique’
    Thérapie Dermatologique 2008;21:118–130